Styczeń

W styczniu możemy zaobserwować ciekawy obyczaj ptasiego wesela. Miesiąc ten ma 31 dni. Trzymie lód twardy jak róg (zwierzęcia). Dlatego na Górnych Łużycach nazywany jest wulki rožk, duży róg. Dla Dolnych Łużyczan jest miesiącem pośrodku zimy, wezymski.

Ptači kwas - Ptasie wesele

Utarło się, że 25. stycznia, dzieci na Górnych Łużycach wystawiają rano przed okno lub przed drzwi talerz, ażeby ptaki świętujące tego dnia wesele, położyły im słodycze. Mówi się, że ptaki dziękują dzieciom w ten sposób za to, że karmiły je w okresie zimowym. Do prawdziwej genezy tego obyczaju naukowcy dotychczas nie doszli.

Obyczaj stał się w miarę czasu bardzo popularny w szkołach i przedszkolach i przybierał coraz to nowe formy. Tak n.p. uczniowie i przedszkolacy idą często przez wieś w pochodzie, ze sroka i gawronem (sroka, gawron) na czele. Pochody weselnych strojów u Łużyczan katolickich, ale również w niektórych miejscowościach Dolnych Łużyc i w pobliżu Worjejc / Hoyerswerda i Slěpego (Schleife), należą do szczególnych atrakcji.

Ptači kwas (Ptasie wesele) w przedszkolu w Chrósćicach (Chrósćicy / Crostwitz)

Już na początku miesiąca razem z dziećmi przygotowujemy się w przedszkolu do tego święta. Wybieramy narzeczoną i narzeczonego, którzy w dniu ptasiego wesela prowadzą orszak weselny wspólnie z "brašką" (drużba). "Braška" jest w naszym regionie postacią szczególną. Jest mistrzem ceremonii weselnej, dlatego bez niego ptasie wesele obyć się nie może. Takie święto bez odświętnego ubioru? To niemożliwe. Dlatego dziewczęta wdziewają łużycki strój katolicki. Dzień ptasiego wesela, 25. stycznia, rozpoczyna się dla dzieci stosunkowo wcześnie, ponieważ założenie stroju trwa około półtorej godziny. Kiedy przy pierwszych promieniach słonecznych orszak kroczy przez wieś, trud i wysiłek umykają w zapomnienie.

Angela Młynkowa, Chrósćicy (Crostwitz)

Tradycja ptasiego wesela (ptači kwas) dla dorosłych

W 1920 roku z okazji założenia Budziszyńskiego stowarzyszenia "Nadźija" / "Nadzieja" dorośli obchodzili ptasie wesele. Na początku odbywały się z tego tytułu pokazy sztuk teatralnych lub koncerty. Zakaz praktykowania języka łużyckiego z 1937 roku ozanaczał również zakaz łużyckich imprez kulturalnych. Programy ptasiego wesela po drugiej wojnie światowej inscenizowały łużyckie zespoły kulturalne. Łużycki Narodowy Zespół /Serbski ludowy ansambl założony w 1952 roku przejął później pokazy programu ptasiego wesela. Obok seansów dla dorosłych odbywają się pokazy specjalnego programu dla dzieci. Corocznie odbywa sieę około 10 przedstawień dla dorosłych i 30 dla dzieci.

Również w oknie wystawowym piekarni widać, że dwujęzyczne Łużyce świętują ptasie wesele. Poza tradycyjnym wypiekiem ciasta w kształcie ptaka, w sprzedaży są figury z pianki, ptasie gniazda i inne łakocie z okazji tego dnia.

Jak robi się "sroki"?

Półlekkie ciasto drożdżowe zarabiamy z mąki, mleka, tłuszczu, cukru, drożdży, szczypty soli, aromatów, wanilii, cytryny, migdałów. Kiedy ciasto urośnie, formujemy je obiema rękoma na wałek, który zawijamy na węzły. Węzeł ma przedstawiać głowę i tułów ptaka, reszta to ogon. Rozcinając go nożyczkami, można ułożyć go w fromie wachlarza. Dwa ziarna koryntu to oczy. Ciasto jeszcze raz musi rosnąć a potem pieczemy sroki około 20 minut przy temperaturze 2200C. Po ostygnięciu powlekamy je glazurą z cukru, pokrywamy rozpuszczonym masłem albo posypujemy cukrem pudrowym.

Piekarnia Scholze, Róžant (Rosenthal)