Serbołużyckie instytucje i towarzystwa w Domu Serbołużyckim - Budziszyn
    
   

 

Domowina

Domowina została założona 13 października 1912 roku w Wojerecach (Hoyerswerda) jako nadrzędny związek towarzystw i zrzeszeń serbołużyckich. Jako główny cel postawiła sobie obronę demokratycznych interesów narodowych, pielęgnowanie języka serbołużyckiego i kulturę Serbołużyczan. Swą działalność rozpoczęła na Górnych Łużycach, później rozwijając ją także na Dolne Łużyce.

Od 1933 roku Domowina zreorganizowała się na zasadzie pojedynczego członkowstwa. Kierownictwo Domowiny pozostało wierne swoim celom sprzeciwiając się tzw. polityce "synchronizacji" i germanizacji. W 1937 roku Domowina została zdelegalizowana przez hitlerowców za odmowę uznania Serbołużyczan jako "Niemców mówiących po serbołużycku". Z Łużyc wygnano także inteligencję serbołużycką, m. in. nauczycieli i duchownych.

Bezpośrednio po zakończeniu II wojny światowej w dniu 10 maja 1945 r., w Chrósćicach (Crostwitz), wznowiono funkcjonowanie Domowiny, która w latach powojennych zaangażowała się w serbołużycką działalność kulturalną, a tym samym przyczyniła się do zachowania i pobudzenia świadomości narodowej.

W czasie NRD, podobnie do innych organizacji, Domowina była zarejestrowana jako "socjalistyczna organizacja narodowa".

Po przewrocie w 1989 r. Domowina została przekształcona na Związek Serbołużyczan, politycznie niezależną organizację narodową, która reprezentuje interesy wszystkich Serbołużyczan.

Działalność kierownictwa ustala Prezydium Związkowe, w którym są reprezentowane towarzystwa i związki Serbołużyckie.

Do Domowiny należy 17 regionalnych i ponadregionalnych towarzystw z Łużyc i 6 towarzystw zrzeszonych zagranicą: z Czech, Polski, Teksasa (USA) i Australii.

Borbora Felberowa
Referentka do Spraw Publicznych
Domowina
Póstowe naměsto 2
D-02625 Budy¹in/Bautzen
tel: 03591/550 102
fax: 03591/42408
email: Domowina@t-online.de
internet: Domowina

Domowina - regionalne biuro Budziszyn

Biuro regionalne jest partnerem do wszelkich spraw dotyczących Serbołuzyczan. Chętnie pomaga w znalezieniu odpowiedzi na wszelkie pytania, angażuje się w przestrzeganie praw Serbołużyczan na szczeblu gminnym i regionalnym.

Dr. Hilža Elina
Domowina
Póstowe naměsto 2
D-02625 Budy¹in/Bautzen
tel: 03591/550 211
fax: 03591/42408
email: Domowina@t-online.de

Fundacja Narodu Serbołużyckiego

Fundacja została założona 19.10.1991 roku, uzyskując status prawnej organizacji dopiero w roku 1998. Rząd Federalny oraz kraje Saksonii i Brandenburgii finansują działalność Fundacji.

Szczególnym zadaniem Fundacji Narodu Serbołużyckiego jest wspieranie, zachowanie i rozwój języka serbołużyckiego. W tym celu w roku 2001 zostało założone Centrum Językowe - WITAJ, organizując projekty które zachowują język serbołużycki np. intensywne kursy językowe dla nauczycieli, przygotowanie materiałów szkolnych, finansowanie książek serbołużyckich i inne projekty związane z WITAJ. Fundacja wspiera również szereg naukowych inicjatyw oraz projektów, które należą do kompetencji Fundacji jak np. Organizacja "Ptasich wesel", jesiennych koncertów, dni Dziecięcego Teatru Serbołużyckiego, zloty, wystawy, projekty filmowe, wręczanie nagród, festiwale folklorystyczne itp.

Do kompetencji Fundacji należy także modernizacja oraz remonty instytucji serbołużyckich. Są to Dom Serbołużycki, Serbołużycki Zespół Pieśni i Tańca, Ludowe wydawnictwo "Domowina", Dom Serbołużycki w Chociebużu, dom Domowiny w Wojerecach i muzeum Měrćina Nowaka w Njechornju.

Obecnie Fundacja jest także zaangażowana w wspieranie sztuki, literatury oraz nauki serbołużyckiej.

Wszystkie towarzystwa, grupy kulturalne, szkoły i gminy, które działają dla dobra narodu Serbołużyckiego mogą także ubiegać się o wsparcie odpowiednich projektów.

Marija ©imanowa
Za³o¾ba za serbski lud
Póstowe naměsto 2
D-02625 Budy¹in/Bautzen
tel.: 03591 / 550 314
fax.: 03591 / 42811
email: m.schieman-stiftung@sorben.com

Serbołużycki Związek Towarzystw Muzycznych

Serbołużycki Związek Towarzystw Muzycznych zrzesza serbołużyckie chóry, grupy śpiewacze i folklorystyczne, kierowników chórów, etc. Jest otwarty dla wszystkich zainteresowanych osób, jak też i sponsorów.

Związek wspiera współpracę między serbołużyckimi chórami, grupami śpiewaczymi i folklorystycznymi z zagranicy, szczególnie w sąsiednich krajach słowiańskich, które czują się  związane z wartościami humanistycznymi.

Jan Knebel
Zwjazk serbskich spģwarskich towarstwow z.t.
Póstowe naměsto 2
D-02625 Budy¹in/Bautzen
telefon: 03591/ 550 204
fax: 03591/ 42408
email: Domowina@t-online.de

Serbołużyckie Ewangielickie Towarzystwo

Celem towarzystwa jest wspieranie serbołużyckiej ewangielickiej działalności. Towarzystwo wspólnie z Serbołużyckim związkiem parafii wydaje czasopismo "Pomhaj Bóh".

przwodniczący: Měrćin Wirth
Serbske ewangelske towarstwo z.t.
Priwatny puć 21
D-02625 Budy¹in/Bautzen
telefon: 03591/ 497226
email: wirth@sorbischer-evangelischer-verein.de
internet: www.sorbischer-evangelischer-verein.de

Towarzysto Cyryla i Metodego

Towarzystwo założone w 1862 roku zajmuje się sprawami katolickich Serbołużyczan. Towarzystwo wydaje tygodnik "Katolski Posoł" (Poseł Katolicki) i stara się przekazać wiedzę religijną, wspiera religijne tradycje a także organizuje czas wolny dzieci i młodzieży w parafiach.  Podtrzymuje ekumeniczne kontakty, opowiada się za równouprawnieniem mniejszości i pomaga ludziom w trudnej sytuacji życiowej, szczególnie w Bośni.

Angelika Häneltowa
Towarstwo Cyrila a Metoda z.t.
Póstowe naměsto 2
D-02625 Budy¹in/Bautzen
telefon: 03591/ 550 212
fax: 03591/ 422 07
email: TCM-KP@t-online.de
internet: www.tcm-kp.de

Krąg wspierający Serbołużycką Kulturę Ludową

Towarzystwo zostało założone w 1991 roku w Budziszynie, wywodząc się z "Domu Serbołużyckiej Kultury Ludowej". Zadaniem towarzystwa jest wspieranie, zachowanie, podtrzymywanie i promocja we wszystkich dziedzinach serbołużyckiej kultury ludowej.

Głównym przedsięwzięciem są coroczne konkursy na najlepszą wielkanocną pisankę, wielkanocne targi, malarska i rękodzielnicza praca, wyszywanie i szycie narodowych kostiumów oraz rzeźbiarstwo w drewnie.

Weronika Suchowa
Spěchowanski kruh za serbsku ludowu kulturu
Póstowe naměsto 2
D-02625 Budy¹in/Bautzen
telefon: 03591/ 550 108
fax: 03591/ 42408
email: Domowina@t-online.de

Macierz Serbołużycka

Jest najstarszym towarzystwem serbołużyckim, założonym w 1857 roku. Zdelegalizowano ją w 1937, po czym ponownie powołano, by wspierać niezależną działalność naukową i pobudzenie narodowej świadomości Serbołużyczan po przewrocie w 1991 roku. W Macierzy działają sekcje historyczna, literatury i sztuki, języka, regionalistyki i muzealnictwa, muzyki oraz oddział Dolno Serbołużycki. Towarzystwo utrzymuje także kontakty z innymi towarzystwami słowiańskimi.

Dr. Mģrcin Völkel
Maćica Serbska
Póstowe naměsto 2
D-02625 Budy¹in/Bautzen
telefon: 03591/ 550 206 albo 035796/96897
fax: 03591/ 42408
email: Domowina@t-online.de

MDR 1 Serbołużyckie Radio

Ze swojego studia w Budziszynie w Domu Serbołużyckim MDR nadaje codziennie 3 godziny porannego programu w języku górno-serbołuzyckim. W niedzielę program jest nadawany od 11.00 do 12.30.

Monika Gerdesowa
MDR 1 Serbski rozhłós
Póstowe naměsto 2
D-02625 Budy¹in/Bautzen
telefon: 03591/ 37400
fax: 03591/ 37403843
email: Studio-Bautzen@mdr.de albo Serbski-program@mdr.de
internet: Serbski rozh³ós

Serbołużycki Sokół

Serbołużycki Sokół jest nadrzędnym związkiem serbołużyckich stowarzyszeń sportowych, drużyn i innych organizacji sportowych. Działał od 1920 do 1933, a po przewrocie, w 1993 wznowił swą działalność. Związek organizuje, koordynuje i prowadzi sportowe imprezy na Łużycach oraz podtrzymuje kontakty ze sportowcami sokolskiego ruchu międzynarodowego.

Achim Kowar
Serbski Sokoł
Póstowe naměsto 2
D-02625 Budy¹in/Bautzen
telefon: 03591/ 550 223
fax: 03591/ 42408
email: Domowina@t-online.de

Sorabia-Film-Studio

SORABIA-FILM-STUDIO produkuje filmy o tematyce serbołużyckiej, nadaje miesięczny program "Łu¾yca" (Łużyce) radia brandenburskiego, nagrywa dubbing w j. serbołużyckim do filmów edukacyjnych i dla dzieci. W przeszłości studio wyprodukowało także dwie bajki filmowe dla dzieci serbołużyckich, pracując obecnie nad kolejnymi.

Dr. Toni Bruk
Sorabia-Film-Studio
Póstowe naměsto 2
D-02625 Budy¹in/Bautzen
telefon: 03591/ 44579
fax: 03591/ 44591
email: sorabia-film-studio@t-online.de

Serbołużyckie Towarzystwo Młodzieżowe "Pawk"

Serbołużyckie Towarzystwo Młodzieżowe "Pawk" (Pająk) zostało założone w 1995 roku. Głównie angażuje się w działania mające na celu zachowanie, rozwój i promocję języka i kultury serbołużyckiej wśród młodzieży. Towarzystwo młodzieżowe jest członkiem Domowiny oraz MENS (Młodzież Europejskich Grup Narodowych).

Marko Wjesela
Serbske młodźinske towarstwo "Pawk"
Póstowe naměsto 2
D-02625 Budy¹in/Bautzen
telefon: 03591/ 550 105
fax: 03591/42408
email: mail@pawk.de
internet: www.pawk.de

Serbołużycki Związek Turystyki

Siedziba Związku jest w Wojerecach. Jego zadaniem jest przybliżenie historii, kultury, tradycji i obyczajów narodu serbołużyckiego odwiedzajacym Łużyce. W tym celu został przygotowany zbiór materiałów pt. "Trasa Kultury Serbołużyckiej".

Marko Kowar
Zwjazk za serbski kulturny turizm
Póstowe naměsto 2
D-02625 Budy¹in/Bautzen
tel: 03591/550 201
fax: 03591/42408
email: skt-domowina@t-online.de

Związek Serbołużyckich Artystów

Związek serbołużyckich artystów, ma blisko 90 członków i upatruje szansę na rozwój, szczególnie dla nowej serbołużyckiej literatury i sztuki wszystkich dziedzin. Wiele projektów jest skierowanych w tym właśnie kierunku. Związek podtrzymuje wielostronne kontakty, szczególnie w słowiańskich krajach.

Zwjazk serbskich wumģ³cow z.t.
Póstowe naměsto 2
D-02625 Budy¹in/Bautzen
tel: 03591/550 215
fax: 03591/550 174
email:zsw-domowina@sorben.com

Serbołużyckie Towarzystwo Szkolne

Serbołużyckie Towarzystwo Szkolne zostało założone w Chroscicach w 1991 roku i stowarzysza nauczycieli, wychowawców, zainteresowanych rodziców i emerytowanych nauczycieli.

Zadaniem towarzystwa jest zachowanie i rozwój języka i kultury serbołużyckiej, prezentowanie interesów Serbołużyczan w edukacji na poziomie przedszkolnym, szkolnym i uniwersyteckim oraz włączenie fachowych doświadczeń do dyskusji prawnych i ich postanowień. Towarzystwo jest szczególnie zaangażowane w kwestię dwujęzyczności w nauczaniu w zakresie projektu Witaj w przedszkolach i szkołach. Towarzystwo jest odpowiedzialne za 6 przedszkoli z 270 dziećmi, które są uczone metodą immersji.

Serbske ¹ulske towarstwo z.t.
Póstowe naměsto 2
D-02625 Budy¹in/Bautzen
tel: 03591/550 215
fax: 03591/550 174
email:info@sorbischer-schulverein.de
internet: www.sorbischer-schulverein.de

Serbołużycka kawiarnia

Oferuje kuchnię serbołużycką i niemiecka.

Godziny otwarcia:
codziennie od 10.30 do 22.00
sobota/niedziela od 11.00 do 22.00
Póstowe naměsto 2
D-02625 Budy¹in/Bautzen
tel: 03591/47027
fax: 03591/326457
email:info@serbska-kofejownja.de
internet: www.serbska-kofejownja.de