| Serbołużyckie instytucje i towarzystwa w Domu Serbołużyckim - Budziszyn | |||
| |
|||
|
|
|
||
|
Domowina Domowina została założona 13 października 1912 roku w Wojerecach (Hoyerswerda) jako nadrzędny związek towarzystw i zrzeszeń serbołużyckich. Jako główny cel postawiła sobie obronę demokratycznych interesów narodowych, pielęgnowanie języka serbołużyckiego i kulturę Serbołużyczan. Swą działalność rozpoczęła na Górnych Łużycach, później rozwijając ją także na Dolne Łużyce. Od 1933 roku Domowina zreorganizowała się na zasadzie pojedynczego członkowstwa. Kierownictwo Domowiny pozostało wierne swoim celom sprzeciwiając się tzw. polityce "synchronizacji" i germanizacji. W 1937 roku Domowina została zdelegalizowana przez hitlerowców za odmowę uznania Serbołużyczan jako "Niemców mówiących po serbołużycku". Z Łużyc wygnano także inteligencję serbołużycką, m. in. nauczycieli i duchownych. Bezpośrednio po zakończeniu II wojny światowej w dniu 10 maja 1945 r., w Chrósćicach (Crostwitz), wznowiono funkcjonowanie Domowiny, która w latach powojennych zaangażowała się w serbołużycką działalność kulturalną, a tym samym przyczyniła się do zachowania i pobudzenia świadomości narodowej. W czasie NRD, podobnie do innych organizacji, Domowina była zarejestrowana jako "socjalistyczna organizacja narodowa". Po przewrocie w 1989 r. Domowina została przekształcona na Związek Serbołużyczan, politycznie niezależną organizację narodową, która reprezentuje interesy wszystkich Serbołużyczan. Działalność kierownictwa ustala Prezydium Związkowe, w którym są reprezentowane towarzystwa i związki Serbołużyckie. Do Domowiny należy 17 regionalnych i ponadregionalnych towarzystw z Łużyc i 6 towarzystw zrzeszonych zagranicą: z Czech, Polski, Teksasa (USA) i Australii. Borbora Felberowa |
|||
|
Domowina - regionalne biuro Budziszyn Biuro regionalne jest partnerem do wszelkich spraw dotyczących Serbołuzyczan. Chętnie pomaga w znalezieniu odpowiedzi na wszelkie pytania, angażuje się w przestrzeganie praw Serbołużyczan na szczeblu gminnym i regionalnym. Dr. Hilža Elina |
|||
|
Fundacja Narodu Serbołużyckiego Fundacja została założona 19.10.1991 roku, uzyskując status prawnej organizacji dopiero w roku 1998. Rząd Federalny oraz kraje Saksonii i Brandenburgii finansują działalność Fundacji. Szczególnym zadaniem Fundacji Narodu Serbołużyckiego jest wspieranie, zachowanie i rozwój języka serbołużyckiego. W tym celu w roku 2001 zostało założone Centrum Językowe - WITAJ, organizując projekty które zachowują język serbołużycki np. intensywne kursy językowe dla nauczycieli, przygotowanie materiałów szkolnych, finansowanie książek serbołużyckich i inne projekty związane z WITAJ. Fundacja wspiera również szereg naukowych inicjatyw oraz projektów, które należą do kompetencji Fundacji jak np. Organizacja "Ptasich wesel", jesiennych koncertów, dni Dziecięcego Teatru Serbołużyckiego, zloty, wystawy, projekty filmowe, wręczanie nagród, festiwale folklorystyczne itp. Do kompetencji Fundacji należy także modernizacja oraz remonty instytucji serbołużyckich. Są to Dom Serbołużycki, Serbołużycki Zespół Pieśni i Tańca, Ludowe wydawnictwo "Domowina", Dom Serbołużycki w Chociebużu, dom Domowiny w Wojerecach i muzeum Měrćina Nowaka w Njechornju. Obecnie Fundacja jest także zaangażowana w wspieranie sztuki, literatury oraz nauki serbołużyckiej. Wszystkie towarzystwa, grupy kulturalne, szkoły i gminy, które działają dla dobra narodu Serbołużyckiego mogą także ubiegać się o wsparcie odpowiednich projektów. Marija ©imanowa |
|||
|
Serbołużycki Związek Towarzystw Muzycznych Serbołużycki Związek Towarzystw Muzycznych zrzesza serbołużyckie chóry, grupy śpiewacze i folklorystyczne, kierowników chórów, etc. Jest otwarty dla wszystkich zainteresowanych osób, jak też i sponsorów. Związek wspiera współpracę między serbołużyckimi chórami, grupami śpiewaczymi i folklorystycznymi z zagranicy, szczególnie w sąsiednich krajach słowiańskich, które czują się związane z wartościami humanistycznymi. Jan Knebel |
|||
|
Serbołużyckie Ewangielickie Towarzystwo Celem towarzystwa jest wspieranie serbołużyckiej ewangielickiej działalności. Towarzystwo wspólnie z Serbołużyckim związkiem parafii wydaje czasopismo "Pomhaj Bóh". przwodniczący: Měrćin Wirth |
|||
|
Towarzysto Cyryla i Metodego Towarzystwo założone w 1862 roku zajmuje się sprawami katolickich Serbołużyczan. Towarzystwo wydaje tygodnik "Katolski Posoł" (Poseł Katolicki) i stara się przekazać wiedzę religijną, wspiera religijne tradycje a także organizuje czas wolny dzieci i młodzieży w parafiach. Podtrzymuje ekumeniczne kontakty, opowiada się za równouprawnieniem mniejszości i pomaga ludziom w trudnej sytuacji życiowej, szczególnie w Bośni. Angelika Häneltowa |
|||
|
Krąg wspierający Serbołużycką Kulturę Ludową Towarzystwo zostało założone w 1991 roku w Budziszynie, wywodząc się z "Domu Serbołużyckiej Kultury Ludowej". Zadaniem towarzystwa jest wspieranie, zachowanie, podtrzymywanie i promocja we wszystkich dziedzinach serbołużyckiej kultury ludowej. Głównym przedsięwzięciem są coroczne konkursy na najlepszą wielkanocną pisankę, wielkanocne targi, malarska i rękodzielnicza praca, wyszywanie i szycie narodowych kostiumów oraz rzeźbiarstwo w drewnie. Weronika Suchowa |
|||
|
Macierz Serbołużycka Jest najstarszym towarzystwem serbołużyckim, założonym w 1857 roku. Zdelegalizowano ją w 1937, po czym ponownie powołano, by wspierać niezależną działalność naukową i pobudzenie narodowej świadomości Serbołużyczan po przewrocie w 1991 roku. W Macierzy działają sekcje historyczna, literatury i sztuki, języka, regionalistyki i muzealnictwa, muzyki oraz oddział Dolno Serbołużycki. Towarzystwo utrzymuje także kontakty z innymi towarzystwami słowiańskimi. Dr. Mģrcin Völkel |
|||
|
MDR 1 Serbołużyckie Radio Ze swojego studia w Budziszynie w Domu Serbołużyckim MDR nadaje codziennie 3 godziny porannego programu w języku górno-serbołuzyckim. W niedzielę program jest nadawany od 11.00 do 12.30. Monika Gerdesowa |
|||
|
Serbołużycki Sokół Serbołużycki Sokół jest nadrzędnym związkiem serbołużyckich stowarzyszeń sportowych, drużyn i innych organizacji sportowych. Działał od 1920 do 1933, a po przewrocie, w 1993 wznowił swą działalność. Związek organizuje, koordynuje i prowadzi sportowe imprezy na Łużycach oraz podtrzymuje kontakty ze sportowcami sokolskiego ruchu międzynarodowego. Achim Kowar |
|||
|
Sorabia-Film-Studio SORABIA-FILM-STUDIO produkuje filmy o tematyce serbołużyckiej, nadaje miesięczny program "Łu¾yca" (Łużyce) radia brandenburskiego, nagrywa dubbing w j. serbołużyckim do filmów edukacyjnych i dla dzieci. W przeszłości studio wyprodukowało także dwie bajki filmowe dla dzieci serbołużyckich, pracując obecnie nad kolejnymi. Dr. Toni Bruk |
|||
|
Serbołużyckie Towarzystwo Młodzieżowe "Pawk" Serbołużyckie Towarzystwo Młodzieżowe "Pawk" (Pająk) zostało założone w 1995 roku. Głównie angażuje się w działania mające na celu zachowanie, rozwój i promocję języka i kultury serbołużyckiej wśród młodzieży. Towarzystwo młodzieżowe jest członkiem Domowiny oraz MENS (Młodzież Europejskich Grup Narodowych). Marko Wjesela |
|||
|
Serbołużycki Związek Turystyki Siedziba Związku jest w Wojerecach. Jego zadaniem jest przybliżenie historii, kultury, tradycji i obyczajów narodu serbołużyckiego odwiedzajacym Łużyce. W tym celu został przygotowany zbiór materiałów pt. "Trasa Kultury Serbołużyckiej". Marko Kowar |
|||
|
Związek Serbołużyckich Artystów Związek serbołużyckich artystów, ma blisko 90 członków i upatruje szansę na rozwój, szczególnie dla nowej serbołużyckiej literatury i sztuki wszystkich dziedzin. Wiele projektów jest skierowanych w tym właśnie kierunku. Związek podtrzymuje wielostronne kontakty, szczególnie w słowiańskich krajach. Zwjazk serbskich wumģ³cow z.t. |
|||
|
Serbołużyckie Towarzystwo Szkolne Serbołużyckie Towarzystwo Szkolne zostało założone w Chroscicach w 1991 roku i stowarzysza nauczycieli, wychowawców, zainteresowanych rodziców i emerytowanych nauczycieli. Zadaniem towarzystwa jest zachowanie i rozwój języka i kultury serbołużyckiej, prezentowanie interesów Serbołużyczan w edukacji na poziomie przedszkolnym, szkolnym i uniwersyteckim oraz włączenie fachowych doświadczeń do dyskusji prawnych i ich postanowień. Towarzystwo jest szczególnie zaangażowane w kwestię dwujęzyczności w nauczaniu w zakresie projektu Witaj w przedszkolach i szkołach. Towarzystwo jest odpowiedzialne za 6 przedszkoli z 270 dziećmi, które są uczone metodą immersji. Serbske ¹ulske towarstwo z.t. |
|||
|
Serbołużycka kawiarnia Oferuje kuchnię serbołużycką i niemiecka.
Godziny otwarcia: |
|||
|
|
|||