Majski bom - Maik

Znaczenie maika lub majówki oraz gałązek majowych polega na symbolizowaniu ducha wzrostu, mającego szerzyć w domostwach wiejskich płodność i zdrowie.

1 maj był w kalendarzu ludowym różnych ludów ważnym momentem przełomowym w biegu roku. Rozpoczynał okres letni. Wiele ludów miało zwyczaj przy szczególnie uroczystych okazjach upiększać dom, dwór i otoczenie zielonymi gałązkami. Świeże, obfitujące w zieleń drzewo oznaczało na swój sposób regenerowanie się sił. Odłamane z majówki gałązki zabierano do domu, ponieważ podobno przynosiły szczęście.

O ile zielone gałązki maika symbolizowały różdżki życia danego człowieka lub jego domostwa, o tyle ustawiony pośrodku wsi duży maik - "majski bom" - był drzewem życia ogółu, całej wsi. Dlatego strzeżono go jak oka w głowie.

Szereg tych wierzeń jest dziś przestarzałych, ale mimo to tkwią one nadal w umysłach wielu ludzi.

We wschodniej części Dolnych Łużyc aż do lat 40-tych ustawiano drzewo majowe dopiero na Zielone Świątki a w dzieńŚwiętego Jana ścinano je. Pień drzewa był później licytowany. Utargiem z niego płacono wieczorem trunki. W czasach socjalizmu narodowego nie wolno było stawiać maika na Zielone Świątki, ale tylko na 1 maja. Po wojnie na wielu wsiach pozostano przy tym terminie. Obecnie młodzież stawia czasami już w przededniu 1 maja, wieczorem z wielką ceremonią drzewo majowe pośrodku wsi.

Do czubka kilkumetrowego, obłupanego z kory pnia wtykają zieloną brzózkę a poniżej zawieszają dwa wieńce z kolorowymi wstążkami. Pień obwija się często zieloną girlandą.

Pierwszej nocy chłopcy muszą pilnować drzewa majowego, symbolizującego przecież jeszcze dziś płodność i zdrowie całej wsi. Wszystkim też wiadomo, że chłopcy z sąsiedniej wsi już czatują i dokonują wszelkich starań i wysiłków, ażeby podciąć maik, a nawet go ukraść. Oznaczałoby to hańbę dla całej wsi i zakaz stawiania maika przez następne siedem lat!

Niektóre wioski mają zwyczaj uroczystego stawiania drzewa majowego przy udziale wszystkich mieszkańców dopiero 1 maja rano i w tym dniu obchodzą swoje święto. W przeciwieństwie do Górnych Łużyc, gdzie "przewracanie maika" ("pušćanje majskego boma") święci w jedną z majowych niedziel cała wieś, na Dolnych Łużycach zostawia się go często aż do dnia św. Jana. Po ścięciu zostaje zlicytowany.