Obyczaje Dolnych Łużyc
    
 

 

Ptaškowa swajźba - Uczta weselna ptaszków 25. stycznia

Obyczaj pochodzący z czasów przed Chrystusem opiera się o mistyczne wyobrażenia naszych przodków. Za skuteczny środek w celu pozyskania łask oraz przychylności bogów przyrody i demonów uważano składanie ofiar w postaci pokarmów.

Słabnąca wiara w moc demonów pozwoliła przekształcić się rytuałowi składania ofiar dla przodków w zwyczaj obdarowywania dzieci.

W dzisiejszych czasach, 25. stycznia święcone "wesele ptaszków" związane jest z obserwacjami świata zwierząt i roślin. Otóż w końcu stycznia niektóre gatunki ptaków zaczynają wić sobie gniazda i znosić jajka. Ludzie po ostrej, ciężkiej zimie z tęsknotą wyczekują budzącej się wiosny.

Z tego na Górnych Łużycach zrodził się obyczaj obchodzenia "uczty weselnej ptaszków", który się bardzo rozpowszechnił w tradycjach rodzinnych. Dzieci w zimie karmią ptaki, a w nagrodę za to wolno im tego jednego dnia z nimi ucztować. Na parapet otwartego okna wystawiają talerze lub miski, które wdzięczne ptaki napełniają słodyczami. Ta forma tego obyczaju była na Dolnych Łużycach zupełnie nieznana. W późniejszych czasach szybko przyjęła się w szkołach i przedszkolach i tam obchodzona jest do dzisiaj. Również tutaj sroka (po serbsku - sroka) i kruk (po serbsku - wron) obchodzą razem z dziećmi swoje zaślubiny. Para młodych jest odświętnie ubrana, przeważnie w świąteczny strój ludowy Dolnych Łużyc. Po­zostałe dzieci przybierają postacie przeróżnych ptaków i zasiadają z parą młodych do weselnego stołu. W tym dniu dzieci występują z wierszykami, tańcami i śpiewają piosenki w języku dolnoserbskim.

Ślub i wesele ptaków ma rów­nież w świecie dorosłych swoje miejsce. Pod koniec XIX. wieku serbskie stowarzyszenia zaczęły na Łużycach organizować towarzyskie wieczorki z okazji "wesela ptaków". Po II wojnie światowej tradycja organizowania takich imprez odżyła na nowo. Później Serbołużycki Zespól Ludowy z Budziszyna podniósł je przez swoje inscenizacje do poziomu artystycznego. Imprezy weselne ptaszków przedstawiane są zarówno dla dzieci jak i dla dorosłych w kolorowych programach estradowych.