|
Ptakowa swajźba - Uczta weselna ptaszków 25. stycznia
Obyczaj pochodzący z czasów przed Chrystusem opiera
się o mistyczne wyobrażenia naszych przodków. Za skuteczny środek
w celu pozyskania łask oraz przychylności bogów przyrody i demonów
uważano składanie ofiar w postaci pokarmów.
Słabnąca wiara w moc demonów pozwoliła przekształcić
się rytuałowi składania ofiar dla przodków w zwyczaj obdarowywania
dzieci.
W dzisiejszych czasach, 25. stycznia święcone
"wesele ptaszków" związane jest z obserwacjami świata
zwierząt i roślin. Otóż w końcu stycznia niektóre
gatunki ptaków zaczynają wić sobie gniazda i znosić jajka.
Ludzie po ostrej, ciężkiej zimie z tęsknotą wyczekują
budzącej się wiosny.
Z tego na Górnych Łużycach zrodził się
obyczaj obchodzenia "uczty weselnej ptaszków", który się
bardzo rozpowszechnił w tradycjach rodzinnych. Dzieci w zimie karmią
ptaki, a w nagrodę za to wolno im tego jednego dnia z nimi ucztować.
Na parapet otwartego okna wystawiają talerze lub miski, które wdzięczne
ptaki napełniają słodyczami. Ta forma tego obyczaju była
na Dolnych Łużycach zupełnie nieznana. W późniejszych
czasach szybko przyjęła się w szkołach i przedszkolach
i tam obchodzona jest do dzisiaj. Również tutaj sroka (po serbsku
- sroka) i kruk (po serbsku - wron) obchodzą razem z dziećmi
swoje zaślubiny. Para młodych jest odświętnie ubrana,
przeważnie w świąteczny strój ludowy Dolnych Łużyc.
Pozostałe dzieci przybierają postacie przeróżnych ptaków
i zasiadają z parą młodych do weselnego stołu. W tym
dniu dzieci występują z wierszykami, tańcami i śpiewają
piosenki w języku dolnoserbskim.
Ślub i wesele ptaków ma również w świecie dorosłych
swoje miejsce. Pod koniec XIX. wieku serbskie stowarzyszenia zaczęły
na Łużycach organizować towarzyskie wieczorki z okazji "wesela
ptaków". Po II wojnie światowej tradycja organizowania takich imprez
odżyła na nowo. Później Serbołużycki Zespól Ludowy
z Budziszyna podniósł je przez swoje inscenizacje do poziomu artystycznego.
Imprezy weselne ptaszków przedstawiane są zarówno dla dzieci jak i dla
dorosłych w kolorowych programach estradowych.
|